Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Acceptance and commitment therapy (ACT)  is een Evidence Based vorm van gedragstherapie, ontwikkeld door Steven C Hayes.

Psychisch lijden ontstaat als er bij pijnlijke gebeurtenissen controleverlies optreedt. Bijvoorbeeld: het verlies van een naaste,  verlies van een baan, teleurstellingen, onzekerheid, onrealistische verwachtingen in levensprocessen en fysieke pijnlijke ervaringen. Hierin beïnvloeden denken en gedrag elkaar.

Het menselijke systeem van denken en redeneren werkt als een voortdurende stroom van ‘talige’ verbindingen. Onder gewone omstandigheden is dit een geweldig systeem want het stelt je in staat om te communiceren, te presteren, te bouwen, te plannen en problemen op te lossen. En het maakt deel uit van je vermogen om lief te hebben,  je met anderen te verbinden en te dromen over bijvoorbeeld de toekomst.

Dezelfde cognitieve en verbale bouwstenen maken het ook mogelijk om te worstelen met emoties en gedachten als deze (te) pijnlijk zijn. Pijnlijke gevoelens als verdriet, angst, onzekerheid en mislukking zijn niet welkom en worden vermeden of er wordt gezocht naar een vorm van controle. Dit geldt ook voor gebeurtenissen die deze emotionele reacties (kunnen) oproepen.

De focus van ACT is gericht op zaken die op directe wijze zijn te beïnvloeden, zoals (eigen) gedrag, in plaats van controle proberen te krijgen over ervaringen die niet op directe wijze zijn te beïnvloeden, zoals emoties en gedachten (pijn, verdriet, angst). Het doel is om een acceptatiegerichte houding ten opzichte van deze emoties en gedachten te krijgen. ‘Vechten tegen’ en ’vermijden van’ onvermijdelijke zaken in het leven gaat ten koste van een waardevol leven.

In ACT worden 6 leermethoden (kernprincipes) op verschillende manieren ingezet en gecombineerd om de psychologische flexibiliteit (vitaliteit en veerkracht) te vergroten. Hierin wordt veel aandacht besteed aan het kunnen leven naar je eigen waarden, in wie je bent en waar plaats is voor eigen pijnlijke emoties en gedachten.

De 6 Kernprincipes:

  • Cognitieve defusie: het leren scheiden van cognities (kennis, ideeën of overtuigingen) en gedrag. Je kunt iets anders doen dan je gedachten je ‘ingeven’, wat je dus de keuzevrijheid geeft om het ‘advies’ dat je verstand je geeft op te volgen, of niet;

  • Mindfulness: de vaardigheid om oordeelsvrij in het hier-en-nu je ervaringen te observeren en te ondergaan zonder actie te ondernemen om ervaringen te vermijden, te controleren of vast te houden;

  • Acceptatie: leren te stoppen met vechten tegen onvermijdelijke zaken in het leven, waaronder ook menselijk leed;

  • Zelf-als-context: jezelf leren zien in  context (samenhang) met je omgeving, ‘je problemen zijn niet wie je bent’;

  • Verhelderen van waarden: bepalen wat echt waardevol is in het leven, zoals o.a. gezondheid, relaties, vriendschap, ontwikkeling, spiritualiteit, creativiteit;

  • Toegewijde actie (engagement): bereidheid om je gedrag stap voor stap te veranderen in de richting van de waarden waaraan je jezelf verbonden hebt.

 

 

De 6 kernprincipes worden weergegeven in het hexaflex, hiermee kun je zien hoe de ACT processen met elkaar in verband staan.

ACT is effectief bij psycho-somatische en chronische pijnklachten, angst stoornissen, depressie, stress, obsessieve-compulsieve stoornissen, arbeidsgerelateerde problemen, levensfaseproblematiek.

De therapie wordt aangeboden op maat in een 12 – weken programma.